Van een gewone naar een goede tekst

Soms lijkt redigeren van een tekst makkelijk, maar het verfijnen, structuur aanbrengen en de taal verbeteren om van een gewone tekst naar een goede tekst te gaan, is meer werk dan je denkt. Of je nu een zakelijke e-mail of brief, een artikel of een boek schrijft, redigeren is een belangrijke stap om je teksten te verbeteren.

Laat de tekst rusten

Soms wil je meteen na het schrijven je tekst nakijken, maar eerst een pauze nemen, werkt vaak beter. Door de tekst even te laten liggen, een paar uur of langer, neem je afstand. Daarna zie je de fouten die je eerder hebt gemist en herken je de zinnen die je beter kunt formuleren.

Begin met structuur

Als de tekst geschreven is, kijk je eerst naar de grote lijnen. Is er een logische volgorde, is alle tekst echt relevant of kun je gedeelten weglaten of inkorten? Is het doel of de boodschap duidelijk? Door eerst naar de structuur te kijken, voorkom je dat je tijd verspilt aan het verfijnen van details die niet relevant blijken te zijn.

Vermijd herhalingen en overbodige woorden

Er zijn woorden of zinsconstructies die weinig toevoegen aan je tekst, zoals ‘in feite’, ‘eigenlijk’, ‘dus’ of ‘echt’. Zonder deze woorden is de tekst vlotter leesbaar en krachtiger. Als je de tekst hardop leest, merk je of dit soort woorden nodig zijn of dat je ze beter weg kunt laten.

De juiste woordkeuze

Bij redigeren kan een verkeerd gekozen woord de toon of boodschap van een tekst onbedoeld veranderen. Gebruik je een bepaald woord vaker, kijk dan of er een synoniem voor is. De gevoelswaarde is ook belangrijk. ‘Overweldigen’ en ‘imponeren’ liggen dicht bij elkaar qua betekenis, maar hebben niet dezelfde gevoelswaarde. Gebruik verder zoveel mogelijk actieve in plaats van passieve zinnen. Je betrekt de lezer zo meer bij de tekst.

Controleer de feiten

Het is heel vervelend als er onjuiste informatie in een tekst staat. Dit geldt vooral voor zakelijke en informatieve teksten. De lezers vertrouwen erop dat de informatie betrouwbaar is. Controleer daarom de feiten en cijfers, de bronvermelding, de juiste namen, data en andere specifieke details.

Consistentie

Zorg dat je tekst consistent is in toon en stijl. Denk aan het gebruik van formele of informele taal, controleer of de tekst vloeiend is en of er geen abrupte stijlwisselingen zijn. Voor grotere projecten, zoals boeken of rapporten, kan het gebruik van een stijlgids handig zijn.

Maak gebruik van hulpmiddelen

Hulpmiddelen kunnen je werk wat vereenvoudigen, bijvoorbeeld Grammarly, LanguageTool of de ingebouwde spellingchecker van Word voor grammaticale en typfouten. Leesbaarheid kun je bijvoorbeeld controleren via Hemingway app. Daar krijg je ook suggesties om de tekst te verbeteren. Met een synoniemenwoordenboek kun je andere woorden met dezelfde betekenis vinden.

Deze hulpmiddelen zijn handig, maar een menselijke blik is onmisbaar voor het herkennen van subtiliteiten en nuances.

Laat iemand meelezen

Vraag iemand om je tekst te lezen nadat je hem zelf nagekeken hebt. Een collega, vriend of professionele redacteur kan bijvoorbeeld aangeven welke delen onduidelijk of overbodig zijn. De feedback geeft waardevolle informatie over hoe lezers jouw tekst ervaren.