Heb jij gevoel voor taal?

Komen bij jou de juiste woorden altijd vanzelf?

Jij kent vast iemand die elk woord en elke zin altijd op het juiste moment zegt of schrijft, die altijd de juiste toon te pakken heeft en met simpele woorden een tekst helder, warm en overtuigend maakt.
Die mensen hebben een duidelijk gevoel voor taal. Is dat een aangeboren talent, een kwestie van veel lezen of vooral ervaring met schrijven, luisteren en schrappen? Ik denk dat het van alles een beetje is. Het is aanvoelen of een zin klopt, of een woord past en of een tekst de bedoeling overbrengt.

Taalgevoel is meer dan foutloos schrijven

Met taalgevoel schrijf je niet automatisch zonder fouten. Het wil ook niet zeggen dat je altijd prettig schrijft als je de grammaticaregels kent. Kennis van spelling, interpunctie en zinsbouw is de basis, maar taalgevoel gaat verder dan regels toepassen. Ritme, nuance, toon en timing zijn ook belangrijk.
Een zin kan grammaticaal goed zijn en toch stroef klinken. Een woord kan volgens het woordenboek de juiste betekenis hebben en toch niet passen in de tekst. Als je taalgevoel goed ontwikkeld is, merk je dat verschil. Je voelt aan of iets korter, zachter, scherper, menselijker of gewoon anders kan.

 
De toon maakt het verschil

Een eenvoudige boodschap zoals: 'Uw aanvraag is afgewezen', is duidelijk, maar onpersoonlijk. Met meer taalgevoel is het bijvoorbeeld: 'Helaas kunnen we uw aanvraag niet goedkeuren.' De inhoud is hetzelfde, maar de toon is prettiger.
Met taalgevoel besef je dat woorden niet alleen informatie bevatten, maar dat het over echte communicatie gaat. Stem de juiste taal af op de situatie voor een goede verstandhouding met een inwoner van de gemeente, een klant, een collega of een bestuurder.

 
Is taalgevoel te ontwikkelen?

Sommige mensen hebben van nature meer aanleg voor taal, maar taalgevoel kun je ontwikkelen door veel te lezen, te luisteren, te schrijven en te herschrijven en door hardop te lezen. Alles met aandacht voor de taal. Zonder aandacht neem je de woorden en betekenis in je op, maar blijft je taalgevoel achter.
Schrijvers die gevoel voor taal hebben, zetten met aandacht woorden, zinnen, ritme en toon goed op papier, vooral voor de lezer. Het is niet alleen zeggen wat je bedoelt, maar het zo zeggen dat de ander het begrijpt, voelt en onthoudt. 

Versterk je taalgevoel

Versterk je taalgevoel en begin met lezen. Luister naar goede sprekers. Schrap overbodige woorden. Lees je tekst hardop. Blijf nieuwsgierig. Taalgevoel is geen magische gave. Het is geoefende aandacht.