Dat of wat? Het juiste betrekkelijk voornaamwoord

Twijfel jij ook weleens of je dat of wat moet gebruiken in een zin? Je bent niet de enige, ik kom het foute gebruik hiervan tegen in boeken, tijdschriften en kranten, terwijl daar toch professionele mensen werken. Als jij het goed wilt gebruiken, lees je verder en weet je voor altijd wanneer je welk betrekkelijk voornaamwoord gebruikt.

Het verschil tussen ‘dat’ en ‘wat’

Zowel dat als wat verwijzen naar een woord dat eerder genoemd is, maar er bestaan regels voor het gebruik van deze woorden. Welk woord je wanneer gebruikt, hangt af van het woord/de zin waarnaar je verwijst.

Je gebruikt dat:

- na een zelfstandig naamwoord waar je 'het' voor zet, zoals het huis, het meisje, het kind.
   Voorbeeld: het horloge dat niet meer in de mode is.

Je gebruikt wat:

- na een onbepaald voornaamwoord, zoals na alles, iets, niets, veel, weinig.
   Voorbeeld: alles wat in dat boek staat, is de moeite van het lezen waard.
- na een hele zin of een onbepaalde uitdrukking
   Voorbeeld: hij heeft zijn best gedaan, wat ik erg waardeer.
- na een verwijzing naar iets in de overtreffende trap.
   Voorbeeld: het lekkerste wat ik ooit heb geproefd.
- na een rangtelwoord.
   Voorbeeld: het eerste wat ik doe als ik thuis ben, is jou bellen.

Dus:

Je gebruikt dat na het-woorden en wat na onbepaalde voornaamwoorden, na een zin of uitdrukking, na een overtreffende trap en na een rangtelwoord.